CU-COLLAR นำคณะนักวิชาการและผู้ทรงคุณวุฒิ หารือกระทรวงแรงงาน ผลักดันข้อเสนอเชิงนโยบาย
“ปัญญาแรงงาน” สู่การปฏิบัติ

เมื่อวันที่ 11 กันยายน 2569 รศ.ดร.รัตติยา ภูละออ จากหน่วยปฏิบัติการวิจัยและประสานงานเพื่อการวิจัยแรงงานแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (CU-COLLAR) วิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พร้อมด้วยคณะผู้ทรงคุณวุฒิและนักวิชาการจากหลากหลายสถาบัน เข้าพบนายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน เพื่อหารือและนำเสนอข้อเสนอเชิงนโยบาย “ปัญญาแรงงาน” พร้อมกรอบแผนปฏิบัติงานเพื่อขับเคลื่อนประเด็นสำคัญด้านแรงงานของประเทศ ณ ห้องประชุมประสงค์ รณะนันทน์ ชั้น 5 อาคารกระทรวงแรงงาน

​

การหารือครั้งนี้มีนายสมาสภ์ ปัทมะสุคนธ์ อธิบดีกรมการจัดหางาน ร.อ.สาโรจน์ คมคาย อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน นายณัฐวุฒิ ภัทรประยูร ที่ปรึกษาวิชาการแรงงาน นายสุรชาติ เทียนทอง เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน นายกฤดิกร วงศ์สว่างพานิช ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน ตลอดจนผู้บริหารกระทรวงแรงงานและผู้แทนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น

​

คณะนักวิชาการและผู้ทรงคุณวุฒิจากหลากหลายสถาบัน

​

คณะผู้เข้าร่วมหารือประกอบด้วยนักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มูลนิธิเพื่อนหญิง และเครือข่ายองค์กรด้านประชากรข้ามชาติ ได้แก่

• รศ.ดร.รัตติยา ภูละออ วิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

• ศ.กิตติคุณ ดร.สุภางค์ จันทวานิช สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

• ผศ.ดร.ชฎาธาร โอษธีศ วิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

• ดร.ชลธิชา อัศวนิรันดร วิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

• ดร.กุลชาติ ประทุมชัย วิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

• ดร.อรรถกฤต เล็กศิวิไล สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) และมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด

• ผศ.ทรงพันธ์ ตันตระกูล คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

• คุณบัณฑิต แป้นวิเศษ นักวิชาการแรงงาน มูลนิธิเพื่อนหญิง

• คุณอดิศร เกิดมงคล นักวิชาการและผู้ประสานงานเครือข่ายองค์กรด้านประชากรข้ามชาติ

• ผศ.ดร.นพ.เจตน์ รัตนจีนะ รองหัวหน้าภาควิชา ฝ่ายวิจัย แผนงาน และนวัตกรรม คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

• คุณเกศชุดา รอดเงิน วิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

​

“ปัญญาแรงงาน” กับ 5 วาระสำคัญเพื่อพัฒนาระบบแรงงานไทย

ในการหารือ คณะนักวิชาการและผู้ทรงคุณวุฒิได้นำเสนอข้อเสนอเชิงนโยบาย “ปัญญาแรงงาน” ซึ่งครอบคลุม 5 ประเด็นสำคัญที่เชื่อมโยงทั้งมิติสิทธิและการคุ้มครอง การพัฒนาทักษะ คุณภาพชีวิต การย้ายถิ่นแรงงาน และธรรมาภิบาลของระบบแรงงาน เพื่อวางรากฐานการทำงานที่เป็นธรรมและรองรับการเปลี่ยนแปลงของโลกการทำงานในอนาคต ดังนี้

​

1. การคุ้มครองสิทธิและศักดิ์ศรีของผู้ทำงานในโลกแห่งการทำงานรูปแบบใหม่

มุ่งพัฒนามาตรฐานการคุ้มครองขั้นต่ำสำหรับแรงงานแพลตฟอร์มและแรงงานนอกมาตรฐาน ส่งเสริมสิทธิในการรวมกลุ่ม ตลอดจนพัฒนากลไกการร้องเรียนและการเข้าถึงความช่วยเหลือที่มีประสิทธิภาพ โดยมี ผศ.ทรงพันธ์ ตันตระกูล และคุณบัณฑิต แป้นวิเศษ เป็นผู้นำเสนอ

​

2. ระบบนิเวศการพัฒนาทักษะ การรับรองสมรรถนะ และการจับคู่ระหว่างคนกับงาน

มุ่งส่งเสริมระบบนิเวศการพัฒนาทักษะที่ตอบสนองความต้องการของตลาดแรงงาน ผ่านการพัฒนาธนาคารทักษะ (Skills Bank) การรับรองสมรรถนะจากประสบการณ์และทักษะที่มีอยู่เดิม ตลอดจนการออกแบบกลไกสนับสนุนการพัฒนาทักษะและการมีงานทำสำหรับประชากรกลุ่มต่าง ๆ ตั้งแต่แรงงานวัยกลางคน ผู้สูงอายุ เยาวชน ไปจนถึงกลุ่มเยาวชนที่ไม่ได้อยู่ในระบบการศึกษาการจ้างงานหรือการฝึกอบรม (NEET) โดยมี ผศ.ดร.ชฎาธาร โอษธีศ และ ดร.ชลธิชา อัศวนิรันดร เป็นผู้นำเสนอ

​

3. ค่าจ้างที่พอเลี้ยงชีพและสมดุลระหว่างชีวิตกับการทำงาน

เสนอแนวทางพัฒนาเกณฑ์อ้างอิงค่าจ้างที่เพียงพอต่อการดำรงชีพ (Living Wage) การเชื่อมโยงค่าจ้างกับทักษะและผลิตภาพแรงงาน รวมถึงการส่งเสริมรูปแบบการทำงานที่ยืดหยุ่น การดูแลสุขภาวะของผู้ทำงาน และมาตรการสนับสนุนผู้ที่มีภาระด้านการดูแลสมาชิกในครอบครัว โดยมี รศ.ดร.รัตติยา ภูละออ ดร.อรรถกฤต เล็กศิวิไล และ ผศ.ดร.นพ.เจตน์ รัตนจีนะ เป็นผู้นำเสนอ

​

4. ความมั่นคงด้านการย้ายถิ่นแรงงานและการคุ้มครองแรงงานไทยในต่างประเทศ

มุ่งพัฒนาระบบบริหารจัดการการย้ายถิ่นแรงงานที่มีประสิทธิภาพ ผ่านการจัดบริการแบบจุดเดียว (One-Stop Service) การส่งเสริมกระบวนการจัดหางานที่เป็นธรรม และการยกระดับมาตรการคุ้มครองแรงงานตลอดวงจรการย้ายถิ่น ตั้งแต่ก่อนเดินทาง ระหว่างพำนักและทำงาน จนถึงการเดินทางกลับ โดยมี ศ.กิตติคุณ ดร.สุภางค์ จันทวานิช และคุณอดิศร เกิดมงคล เป็นผู้นำเสนอ

​

5. ธรรมาภิบาลของระบบแรงงาน การบูรณาการข้อมูล และความร่วมมือข้ามกระทรวง

มุ่งยกระดับการบริหารจัดการระบบแรงงานด้วยข้อมูลและหลักธรรมาภิบาล ผ่านการพัฒนา Labour Open Data การจัดตั้งศูนย์วิเคราะห์ข้อมูลแรงงานร่วม การกำหนดมาตรฐานข้อมูลกลาง และการพัฒนาแดชบอร์ดเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจของผู้บริหารและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยมี รศ.ดร.รัตติยา ภูละออ ดร.กุลชาติ ประทุมชัย และคุณเกศชุดา รอดเงิน เป็นผู้นำเสนอ

จากข้อเสนอเชิงวิชาการสู่การขับเคลื่อนนโยบายที่เป็นรูปธรรม

​

ภายหลังการนำเสนอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานและผู้บริหารกระทรวงแรงงานได้ร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับคณะนักวิชาการและผู้ทรงคุณวุฒิ เพื่อพิจารณาความเป็นไปได้ในการดำเนินมาตรการต่าง ๆ รวมถึงการกำหนดหน่วยงานเจ้าภาพ กรอบระยะเวลาดำเนินงาน งบประมาณ และเงื่อนไขสำคัญที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ข้อเสนอเชิงนโยบายสามารถนำไปสู่การปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การหารือครั้งนี้สะท้อนถึงความสำคัญของความร่วมมือระหว่างภาควิชาการ ภาครัฐ และภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ในการนำองค์ความรู้และหลักฐานเชิงประจักษ์มาใช้ประกอบการกำหนดนโยบาย ตลอดจนเชื่อมโยงข้อเสนอจากผู้เชี่ยวชาญสู่การพัฒนาระบบแรงงานที่คำนึงถึงสิทธิ ศักดิ์ศรี คุณภาพชีวิต และศักยภาพของผู้ทำงานทุกกลุ่ม เพื่อร่วมสร้างระบบแรงงานที่มีคุณค่า เป็นธรรม และพร้อมสำหรับอนาคต